Tìm Hiểu Về Lịch Sử Phát Triển Của Bột Trà Xanh Matcha

Bột trà xanh còn được gọi là mạt chà hay matcha (trong tiếng Nhật) là loại bột trà xanh nguyên chất có nguồn gốc từ Nhật Bản. Ở đất nước mặt trời mọc này, bột trà xanh được sử dụng trong nghi thức trà đào truyền thống từ trước đến nay. Thói quen của người Nhật cũng là pha trà xanh để thưởng thức mỗi ngày. Ngày nay, trà xanh không còn chỉ được gói gọn trong trà đạo mà còn được áp dụng rộng rãi trong đời sống như: làm hương liệu chất tạo màu hay hương liệu tự nhiên cho thực phẩm; làm các sản phẩm tự nhiên chăm sóc sắc đẹp… Mạt trà cũng là bột trà xanh nhưng nó tinh khiết hơn nhiều so với loại bột trà xanh thông thường.

Lịch sử phát triển của bột trà xanh, mạt trà

Vào thời Đường ở Trung Quốc, lá trà xanh thường được thu hoạch để sử dụng trong việc nấy và làm bánh trà. Trà sẽ được rang khô rồi nghiền thành bột. Sau đó, nó sẽ được cho thêm chút muối và sắc thành nước uống hàng ngày. Đến thời Tống Trung Hoa, cách sử dụng trà xanh cũng đã đa dạng hơn nhiều. Trà xanh sẽ được nghiền thành bột bằng phương pháp hấp nóng là trà khô, sau đó, bột trà sẽ được hòa nước nước tỏng tách sứ thông thường để uống mỗi ngày.
Thực chất, quá trình chế biến và sử dụng trà xanh được bắt đầu và trở nên rộng rãi là nhờ vào các nghi thức của thiền sư Phật giáo. Hiện nay, các tu viện vẫn còn giữ được những ghi chép sớm nhất có tên “Thiền Uyển Thanh Quy” vào năm 1103 ghi chép về những quy tắc giữ cho các Thiền viện giữ được quy tắc giữ cho tâm hồn luôn được thanh thản. Trong ghi chép này, những miêu tả cho tiết về một tiệc trà đạo cũng được lưu giữ.

Ngoài Thiền Phật giáo thì phương pháp chế biến trà xanh thành bột trà cũng được mang đến Nhật Bản bào năm 1191 bởi sư thầy Eisai. Sau đó, bột trà dần bị lãng quên ở Trung Hoa, ngược lại, ở Nhật Bản, nó càng ngày càng được phổ biến tộng rãi và giữ vai trò không thể thiếu trong các Thiền viện. Đặc biệt, trà đạo còn nhận được sự tôn kính của nhiều cá nhân thuộc tầng lớp qun lại trong xã hội trong suốt thời gian từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 16. Cùng với sự phát triển của trà đạo, các nương trà thuộc Uji cũng đã sở hữu những kỹ thuật tuyệt vời cho một tách trà xanh matcha.

Hương Vị Và Thành Phần Của Bột Trà Xanh

Mạt trà được tạo ra bởi các lá trà mọc trong bóng râm mát và thường được sử dụng như nguyên liệu chế biến gyokuro. Công đoạn chế biến mạt trà sẽ kéo dài vài tuần, từ khi các khóm trà được che chắn tránh ánh năng trực tiếp để bắt đầu đợi thu hái. Việc che đậy này sẽ giúp làm chậm quá trinh chín của lá trà, giúp nó có màu xanh thẫm hơn để tạo nên các amino axít – thành phần chủ yếu giúp trà có vị ngọt. Những búp trà chất lượng và tốt nhất sẽ được hái bằng tay, thông qua các công đoạn sấy khô thông thường để tạo nên gyokuro – trà Ngọc Sương. Ngoài ra, nếu khi phơi, lá trà được dàn thành lớp mỏng thì kho khô, chúng sẽ vụn ra và trở thành “niễn trà” tencha. Tencha sẽ được rút sợi, cắt cuống và rải đá nghiền để tạo ra bột mạt trà mịn có màu xanh lá cây. Tuy nhiên, chỉ có những tencha mịn mới có chất lượng tương đương với mạt trà và các loại trà khác như: sencha.

Hương vị của mạt trà chủ yếu được quyết định bởi hàm lượng amino axit. Mạt trà chất lượng cao thường sẽ có độ ngọt cao hơn và hương vị đậm đà hơn so với các loại mạt trà thông thường hoặc chất lượng cấp thấp do được thu hái muộn hơn trong năm.

Thông thường, giá của mạt trà sẽ cao hơn các loại trà khác. Ngay cả đối với mạt trà thì giá cả sẽ có sự chênh lệch khác nhau tùy thuộc vào chất lượng của loại mạt trà đó.

Vị trí trên cây và phương pháp tác động trước khi chế biến.

Vị trí lá trà sẽ có tác động lớn đến chất lượng lá trà. Lá trà ở phần cao nhất của cây sẽ có sự mềm dẻo hơn, có hương vị thơm ngon hơn và thành phần dinh dưỡng cũng sẽ cao hơn.
Hiện nay, quá trinh phơi khô lá thường diễn ra trong nhà, vì vậy, trà tencha chất lượng hiện nay sẽ có màu xanh sáng.